Khi nào ngắm Ngân Hà ở Việt Nam

Ngân Hà thật ra có mặt trên trời gần như mọi đêm trong năm. Điều người ta thường muốn thấy là vùng tâm thiên hà, nằm theo hướng chòm Nhân Mã và Thiên Hạt, nơi dải sáng dày và nhiều cấu trúc nhất. Muốn ngắm vùng này, cần ba điều kiện trùng nhau.

Điều kiện thứ nhất: mùa tâm thiên hà

Tâm Ngân Hà có xích vĩ khoảng −29°, nên từ Việt Nam nó luôn nằm ở bầu trời phía nam. Ở Hà Giang (vĩ độ khoảng 23° Bắc), độ cao tối đa của nó chỉ chừng 38°; ở Côn Đảo (khoảng 9° Bắc) nó lên tới khoảng 52°. Càng đi về phía nam, tâm thiên hà càng cao và ít bị không khí dày gần chân trời làm mờ.

Theo lịch, tâm thiên hà bắt đầu xuất hiện trước bình minh từ khoảng tháng hai. Tháng tư và tháng năm nó mọc sau nửa đêm. Tháng sáu và tháng bảy là lúc nó hiện gần như suốt đêm. Tháng tám và tháng chín nó đã lên cao khi trời vừa tối, rồi lặn sớm dần, và đến khoảng cuối tháng mười thì gần như khuất trong ánh hoàng hôn.

Điều kiện thứ hai: Mặt Trăng

Một vầng trăng gần tròn có thể làm nền trời sáng như một vùng ngoại ô. Hãy chọn khoảng một tuần quanh ngày trăng mới, hoặc những giờ trăng đã lặn hay chưa mọc. Ứng dụng bản đồ của chúng tôi hiển thị pha trăng cho từng đêm để bạn đối chiếu khi đặt chuyến.

Điều kiện thứ ba: thời tiết

Đây là chỗ Việt Nam khó. Mùa tâm thiên hà rõ nhất, từ tháng năm đến tháng chín, cũng là mùa mưa ở phần lớn miền Bắc, Tây Nguyên và Nam Bộ. Vì vậy những tháng thực tế nhất thường là phần giao giữa hai mùa:

Miền Bắc: tháng ba đến tháng năm, trước khi mưa dày, và tháng chín, tháng mười khi trời bắt đầu hanh, dù khi đó tâm thiên hà chỉ còn vài giờ đầu buổi tối.

Tây Nguyên và Nam Bộ: tháng hai đến tháng tư, chấp nhận dậy lúc ba hoặc bốn giờ sáng.

Duyên hải Nam Trung Bộ, đặc biệt Ninh Thuận: lượng mưa thấp quanh năm, mùa mưa ngắn rơi vào khoảng tháng chín đến tháng mười một, nên tháng sáu đến tháng tám ở đây là một trong những khoảng tốt nhất cả nước.

Miền Trung từ Quảng Bình đến Phú Yên: mùa khô kéo từ khoảng tháng hai đến tháng tám, trùng khá đẹp với mùa Ngân Hà.

Một lời nhắc

Các mốc trên là khung tham khảo, không phải lời hứa. Một đợt gió mùa, một tuần nồm hay khói đốt đồng có thể xóa sạch cả kế hoạch. Hãy giữ lịch linh hoạt vài ngày, xem dự báo mây sát ngày đi, và xem mỗi đêm quang là một món quà chứ không phải điều chắc chắn.